Pamięć o tych, których nie ma...

cemetery 290901 1920

W ciągu piętnastu lat istnienia raciborskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej obok faktów radosnych, dających satysfakcję całej społeczności akademickiej, miały miejsce wydarzenia głęboko zasmucające. Chodzi oczywiście o przejścia na druga stronę życia. W przededniu listopadowych świąt – Wszystkich Świętych
i Dnia Zadusznego – przypomnijmy niektóre osoby, należące do wspólnoty PWSZ, które poprzedziły nas w drodze ku ostateczności.


m szepelawy

Michał Szepelawy - (1951-2014)

Urodził się 29 marca 1951 roku w Mieszkowicach koło Prudnika. Po zakończeniu edukacji w Zespole Szkół Rolniczych w Prudniku przybył w 1970 roku do Raciborza, aby podjąć kształcenie w tutejszym Studium Nauczycielskim na kierunku wychowanie fizyczne. Jako absolwent SN-u został zatrudniony w 1972 roku w charakterze nauczyciela wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej nr 12. W tym czasie związał się z Raciborzem nie tylko zawodowo, ale także rodzinnie. Po roku pracy w SP nr 12 został przeniesiony do jednej z pierwszych „sportowych” szkół w Polsce – raciborskiej Szkoły Podstawowej nr 8. Po zdobyciu uprawnień trenerskich pracował również jako trener lekkoatletyki w Międzyszkolnym Klubie Sportowym. W czerwcu 1977 roku Michał Szepelawy uzyskał stopień magistra wychowania fizycznego, a we wrześniu 1978 roku przeniósł się do innej placówki oświatowej – został nauczycielem wychowania fizycznego w Zespole Szkół Rolniczo-Usługowych w Raciborzu. W szkole tej przepracował dziesięć lat. W 1988 roku związał się, jak się miało okazać – do końca swojego życia - z działającymi w historycznym obiekcie przy ulicy Słowackiego instytucjami kształcącymi nauczycieli oraz przeniósł swoje zainteresowania ze sfery praktyki nauczycielskiej na płaszczyznę teoretyczno-badawczą. W latach 1988-1992 był wykładowcą Studium Nauczycielskiego, a następnie – między rokiem 1992 a 2002 – Kolegium Nauczycielskiego. Pracę w Kolegium łączył z pełnieniem funkcji doradcy metodycznego w Wojewódzkim Ośrodku Metodycznym w Katowicach. We wrześniu 1997 roku uwieńczył swoje badania sprawności motorycznej obroną dysertacji doktorskiej w Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach. Natomiast w 2004 roku uzyskał habilitację. W 2002 roku rozpoczął pracę w nowo utworzonej Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Raciborzu. Równolegle był wykładowcą Politechniki Opolskiej. W raciborskiej uczelni pełnił w latach 2003-2004 funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Studiów Edukacyjnych, we wrześniu 2004 roku został dyrektorem Instytutu Kultury Fizycznej, natomiast w 2007 roku wybrano Go na stanowisko Rektora PWSZ w Raciborzu. W 2010 roku społeczność raciborskiej uczelni ponownie powierzyła prof. Szepelawemu obowiązki kierowania placówką. Śmierć Pana Rektora, która nastąpiła w poświąteczną niedzielę 28 grudnia 2014 roku, była dla wszystkich osób tworzących społeczność Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej niezwykle trudnym doświadczeniem. W mroźne sylwestrowe popołudnie – 31 grudnia 2014 roku – żegnało JM Rektora prof. dr. hab. Michała Szepelawego mnóstwo osób, które zapamiętały Go jako Człowieka cechującego się skromnością, uczciwością, wspaniałomyślnością, jako kochającego i kochanego męża, ojca, dziadka oraz jako obdarzonego wielkim talentem pedagoga, wreszcie Rektora, który tak wiele poświęcił raciborskiej szkole wyższej.


m ciemala

Marzena Ciemała (1975-2006)

Przyszła na świat 10 lipca 1975 roku w Wiślicy koło Skoczowa. Ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Antoniego Osuchowskiego w Cieszynie. W latach 1994–1999 studiowała matematykę (specjalność zastosowania matematyki) na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W roku akademickim 1999/2000 pracowała na stanowisku asystenta w Instytucie Matematyki Uniwersytetu Śląskiego, a następnie w roku 2000 rozpoczęła studia doktoranckie w Instytucie Matematyki UŚ. Pracę doktorską pt. „Pierścienie Witta jednowymiarowych pierścieni noetherowskich” obroniła w czerwcu 2004 roku, a 29 czerwca tego samego roku Rada Instytutu Matematyki UŚ nadała jej stopień doktora nauk matematycznych. Od 1 października 2004 roku została zatrudniona w Instytucie Matematyki UŚ na stanowisku adiunkta, zaś w roku akademickim 2005/2006 dodatkowo pracowała w PWSZ w Raciborzu na stanowisku starszego wykładowcy. Dorobek naukowy Marzeny Ciemały to sześć prac naukowych opublikowanych w międzynarodowych czasopismach. Rezultaty badań były prezentowane dwukrotnie na konferencjach międzynarodowych z teorii liczb. Marzena Ciemała angażowała się także w pracę społeczną z uzdolnioną młodzieżą, była członkiem jury XX Ogólnopolskiego Sejmiku Matematyków. Zmarła 9 lipca 2006 roku wskutek obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym.

 


andrzej kracher

Andrzej Kracher (1951-2008)

Syn znanej pisarki Niny Kracherowej urodził się 22 listopada 1951 roku w Dzierżoniowie. Po ukończeniu w roku 1970 edukacji w I Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Kasprowicza w Raciborzu, podjął studia polonistyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu (dzisiejszy Uniwersytet Opolski). W 1976 roku świeżo upieczony magister filologii polskiej został zatrudniony jako asystent w Instytucie Śląskim w Opolu, a więc wszedł na drogę kariery naukowej. Jednak już na początku następnego roku przeniósł się do redakcji „Trybuny Opolskiej”, czyli zainicjował działalność dziennikarsko-publicystyczną. Pierwsza przygoda z prasą trwała do początku 1982, kiedy Andrzej Kracher stał się etatowym pracownikiem aparatu politycznego. W połowie lat osiemdziesiątych wrócił do nauki, rozpoczynając studia doktoranckie w Akademii Nauk Społecznych w Moskwie, zwieńczone uzyskaniem doktoratu w 1988 roku. W początkowej fazie transformacji ustrojowej, w kwietniu 1989 roku, porzucił pracę polityczną i ponownie zajął się dziennikarstwem. Był redaktorem „Trybuny Opolskiej” (1989-1990), „Gazety Opolskiej” (1990-1993), „Sztandaru Młodych” (1993-1994). We wrześniu 1994 roku Andrzej Kracher został redaktorem naczelnym „Schlesische Wochenblatt”, czasopisma wydawanego przez DFK. W tym samym roku podjął pracę naukową w Uniwersytecie Opolskim. Odtąd już do końca życia był związany głównie z nauką, bowiem z redagowania wspomnianego pisma zrezygnował w 1998 roku (co oczywiście nie oznacza, że zerwał całkowicie z dziennikarstwem, które było Jego pasją), a pełnienie funkcji politycznych (np. w 2003 roku był krótko dyrektorem Biura Sejmiku Województwa Opolskiego) miało charakter zaledwie epizodyczny. W 1999 roku Andrzej Kracher uzyskał habilitację. Karierę naukową realizował nie tylko w Uniwersytecie Opolskim, ale również w drugiej opolskiej uczelni – Politechnice. W 2003 roku podjął pracę w raciborskiej PWSZ, z którą w ostatnich latach związał się bardzo ściśle i to nie tylko z racji pełnienia funkcji dyrektora ISS. Warto dodać, że prof. Kracher dzięki pracy w naszej uczelni „odkrył” niejako na nowo Racibórz, miasto Jego dzieciństwa i młodości. Zainteresował się problemami życia społecznego Raciborza i całego regionu. Snuł zresztą bardzo konkretne plany badawcze, dotyczące tych zagadnień. W publikacjach naukowych prof. nadzw. dr. hab. Andrzeja Krachera znaleźć można refleksje związane m.in. ze stereotypami społecznymi, charakterem narodowym, aksjologią społeczną, socjologią kultury itp. Niezwykłe jest to, że ostatnie, jak się niestety miało okazać, teksty publicystyczne Andrzeja Krachera zostały ogłoszone na łamach „Eunomii”, w której przez rok prowadził cykl felietonistyczny.


agnieszka bieniasz

Agnieszka Bieniasz  (1971-2011)

Urodziła się 1 marca 1971 roku w Katowicach. Absolwentka (1996 r.) Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Wydziału Grafiki w Katowicach. Dyplom z medalem uzyskała z grafiki warsztatowej i malarstwa, przedstawiła ponadto pokaz dyplomowy w dziedzinie fotografiki. W 1998 roku była stypendystką Stypendium Wojewody Katowickiego dla Młodych Twórców. W latach 2003-2006 pracowała w Instytucie Sztuki PWSZ w Raciborzu. Prowadziła pracownię rysunku, projektowania graficznego i działań multimedialnych. Zajmowała się malarstwem, instalacją readymades, grafiką projektową, fotografią i filmem vhs. Prace Jej znajdują się w zbiorach prywatnych na terenie Polski, Niemiec i Francji. Działała jako niezależny projektant. Współpracowała z agencjami reklamy w Katowicach i Warszawie. Pełniła funkcje dyrektora artystycznego w agencjach reklamowych na terenie Warszawy. Realizowała projekty z zakresu grafiki użytkowej, aranżacji wnętrz oraz scenografii. W latach 2001-2003 zajmowała się działalnością projektową, m.in. dla firm: Columbia Tristar, Warner Bros, Poland, Procter& Gamble, Unilever, Boeringer Ingelheim i innych. Ponadto zaprojektowała witraże dla kościoła św. Jacka w Sosnowcu. Uprawiała również malarstwo ścienne. Autorka kilkunastu wystaw indywidualnych i zbiorowych. Uprawiała także poezję. Agnieszka Bieniasz, artystka wypowiadająca się przede wszystkim poprzez obraz, zostawiła nam testament wyrzeźbiony w słowie, potwierdzając trafność frazy Mickiewicza: „…płomień rozgryzie malowane dzieje, skarby mieczowi spustoszą złodzieje – pieśń ujdzie cało…”. Tom pod tytułem „Wiersze”, wydany w Radomsku w 2009 roku, zawiera w sobie poezję drapieżną, nasyconą emocjami, ekspresyjną, poezję natury (przeciwstawianą często poezji kultury). Słowa są tu niejako wyszarpywane z głębi jestestwa podmiotu, który mówi o sobie: „mieszkam/w oku cyklonu”. Wiersze Agnieszki Bieniasz przypominają – również pod względem formalnym – neurasteniczną poezję Haliny Poświatowskiej. To ten sam intensywny sposób odczuwania świata, to samo balansowanie na krawędzi życia i śmierci, ten sam ból i ten sam krzyk zamierający w gardle. Smutek emanujący z utworów Agnieszki Bieniasz nie jest wszakże obezwładniający, podmiot zdobywa się na tak jednoznaczne i bezpośrednie deklaracje, jak ta z wiersza „jogging”: „świat jest piękny”. Ostatnie słowa tomu – testamentu (wiersz „zimna woda” dedykowany mamie) niosą jednak przesłanie wręcz rozpaczliwe: „zimna woda jest opowieścią/zimna woda/nie żyje”.


 

kazimierz sita

Kazimierz Sita  (1961-2011)

Kazimierz Sita urodził się w 1961 roku w Chobienicach. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu (obecnie Akademia Sztuk Pięknych). Dyplom z zakresu grafiki projektowej obronił w 1984 roku w PWSSP w Poznaniu. W 1994 r. otrzymał kwalifikacje I stopnia w dziedzinie sztuk plastycznych w dyscyplinie artystycznej rzeźba. W roku 2001 zrealizował przewód artystyczny II stopnia w dziedzinie rzeźby. W latach 1986 -2005 pracował w Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu na stanowisku adiunkta. Od 2006 roku pracował natomiast w Instytucie Sztuki PWSZ w Raciborzu. Zajmował się rzeźbą, w tym również szkłem i ceramiką. Kazimierz Sita jest twórcą wielu realizacji, wśród których są i plenerowe. Działania, podejmowane konsekwentnie od 1984 roku, wpłynęły na ukonstytuowanie się cyklu rozpoczętego w 1996 roku pod tytułem: „Aneks do Atlasu Owadów”. Cykl ten, jak wskazuje sam jego tytuł, przedstawia ogromne owady, zmontowane niejako ze spawanych metalowych elementów. Nie jest to jednak entomologiczna ilustracja. Są to albo istoty-hybrydy, albo stworzenia nieistniejące. Funkcjonują one na pograniczu świata sztuki, nauki i realności – są niejednoznaczne i każą się zastanawiać nad swoją autentyczną proweniencją. Intryga obecna w Aneksie do Atlasu Owadów oprócz tego, że zaskakuje, kreuje także wiele refleksji na temat zbieżności obszarów świata natury i kultury oraz niejednoznaczności otaczających nas zjawisk. Kazimierz Sita zmarł po ciężkiej chorobie 28 lutego 2011 roku.


 

Jerzy Nowik  (1944-2013)

Śp. dr Jerzy Nowik urodził się 14 listopada 1944 roku w Lidzie. Po ukończeniu szkoły podstawową i średniej kontynuował nauką podejmując studia matematyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu. W 1968 roku uzyskał tytuł magistra pedagogiki. Pracował w latach 1968-1975 jako nauczyciel matematyki w szkołach zawodowych i średnich Opolszczyzny, natomiast w latach 1975-1981 jako pracownik naukowo-dydaktyczny w Instytucie Kształcenia Nauczycieli w Oddziale Doskonalenia Nauczycieli w Opolu, zwanym później Centrum Doskonalenia Nauczycieli. W tym okresie rozpoczął pracę nad przygotowaniem dysertacji doktorskiej, której rezultatem było uzyskanie w roku 1979 tytułu doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. Swoje zainteresowania naukowe i dydaktyczne skierował w stronę kształcenia matematycznego dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym. W latach 1981-1999 pracował jako adiunkt, najpierw w Instytucie Matematyki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, a następnie w Instytucie Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu Opolskiego. Swoją pasję matematyczną rozwijał, uczestnicząc w okresie od 1996 do 1999 w pracach Zespołu Analiz i Kształcenia przy Ministerstwie Edukacji Narodowej - odpowiedzialnego za przygotowanie programu Nowa Matura. Po wieloletnim okresie pracy naukowo–dydaktycznej swe matematyczne pasje postanowił realizować poprzez działalność wydawniczą. W roku 1999 założył i prowadził - wraz z żoną Krystyną - Wydawnictwo NOWIK. Specjalizuje się ono w głównie w propagowaniu literatury metodycznej z zakresu matematyki oraz edukacji matematycznej. Od kilku lat Wydawnictwem kieruje syn Michał. Swą bogatą wiedzę z zakresu matematyki oraz doświadczenia metodyczne przekazywał również studentom kierunku pedagogika, specjalność: edukacja elementarna ze specjalnością dodatkową język obcy, gdy od 2007 pracował jako starszy wykładowca w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Raciborzu. Dorobek naukowy i dydaktyczny dr. Jerzego Nowika jest bardzo bogaty. Dr Nowik zmarł, po ciężkiej chorobie, 14 października (a więc w Dniu Edukacji Narodowej) 2013 roku.

 


 

janina konopnicka

Janina Konopnicka  (1950-2015)

W Wielkim Tygodniu, bezpośrednio przed Świętami Zmartwychwstania Pańskiego, w środę 1 kwietnia 2015 roku raciborską społeczność akademicką opuściła, po długiej i ciężkiej chorobie, powszechnie lubiana dr Janina Konopnicka. Jej pogrzeb odbył się na Cmentarzu Jeruzalem w Wielką Sobotę, 4 kwietnia 2015 roku. Janina Barbara Konopnicka urodziła się 12.02.1950 r. w Jarosławiu. W 1971 r. ukończyła Studium Nauczycielskie w Raciborzu - kierunek nauczanie początkowe i wychowanie fizyczne, a w 1983 r. studia na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Pracę doktorską napisała pod kierunkiem prof. Jolanty Kwiatek na Uniwersytecie Opolskim i w maju 2011 r. uzyskała tytuł doktora. W latach 1971-1983 pracowała jako nauczyciel nauczania początkowego w raciborskiej Szkole Podstawowej Nr 2. Następnie została wizytatorem Wydziału Oświaty i Wychowania Urzędu Miasta Raciborza. W 1989 r. związała się ze Studium Nauczycielskim, następnie z Kolegium Nauczycielskim i z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Raciborzu, gdzie była zatrudniona jako kierowniczka Domu Studenta, nauczyciel, a wreszcie wykładowca. Aktywnie działała w Związku Harcerstwa Polskiego, Towarzystwie Przyjaciół Dzieci oraz Polskim Towarzystwie Pedagogicznym. W 2013 r. ukazała się nakładem Wydawnictwa PWSZ jej książka pt. Szkoła i nauczyciel w środowisku raciborskim w latach 1945-1950.
Była osobą energiczną, życzliwą, pogodną i wesołą, do końca - mimo poważnej, śmiertelnej choroby - pełną optymizmu.


stanislav kavka

Stanislav Kavka   (1946-2015)

W sobotę, 6 czerwca 2015 r., po ciężkiej chorobie zmarł profesor Stanislav Kavka. Odszedł wspaniały człowiek o wybitnych zasługach dla Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej. Zanim podjął pracę na stanowisku profesora Instytutu Neofilologii, brał czynny udział w tworzeniu kierunku filologicznego na raciborskiej uczelni. Jednocześnie służył nieocenioną pomocą w rozwoju naukowym rodzimej kadry (był m.in. promotorem dwóch prac doktorskich pracowników Zakładu Filologii Angielskiej). Był wybitnym akademikiem, specjalizującym się w szeroko rozumianym językoznawstwie angielskim, ze szczególnym uwzględnieniem fonetyki i fonologii, historii języka angielskiego, idiomatologii i semantyki. Było autorem licznych prac naukowych, publikowanych w wielu krajach.

Profesor Kavka urodził się w roku 1946. Za początek jego drogi naukowej należy uznać pracę magisterską z zakresu anglistyki i iberystyki, którą obronił w roku 1969 na Uniwersytecie Palackiego w Ołomuńcu. W roku 1974 obronił w Brnie tzw. mały doktorat (PhDr), po czym, za namową prof. dra hab. Daniela Kadłubca, związał się z polskim środowiskiem naukowym, by w roku 1978 obronić rozprawę doktorską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W następnych latach kariera naukowa Stanislava Kavki rozwijała się niezwykle dynamicznie i związana była z ośrodkami akademickimi w różnych zakątkach świata, by wymienić tylko szwedzkie Uppsala universitet i Stockholms universitet, amerykański Northwest Missouri State University, niemiecką Pädagogische Hochschule w Erfurcie, czy angielski Manchester College w Oxfordzie. Szczególnie istotnym przystankiem na jego naukowej drodze miała okazać się słowacka Prešovská univerzita, gdzie w roku 2002 otrzymał stopień doktora habilitowanego. Nie zapomniał także o Polsce, gdzie związał się kolejno z Uniwersytetem Śląskim (1993-1995, 1998-2003), Uniwersytetem Poznańskim (1999-2002) oraz Uniwersytetem Opolskim (2001-2003).

Prof. PhDr. Stanislav Kavka, CSc. rozpoczął pracę w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Raciborzu w roku 2004, za namową profesora Mariana Kapicy, ówczesnego prorektora uczelni. To w tym właśnie roku otwarto Instytut Neofilologii, w powstanie którego profesor Kavka miał swój ogromny wkład. Objął tu jednak jedynie skromne stanowisko kierownika Zakładu Filologii Angielskiej, kontynuując jednocześnie pracę na Uniwersytecie Ostrawskim, gdzie m.in. kierował Katedrą Anglistyki i Amerykanistyki. Pozostał z nami do września 2014, kiedy postanowił odejść na zasłużoną emeryturę.