Informacje o systemie

 

Informacje o systemie ECTS

European Credit Transfer System - ECTS

Europejski System Transferu Punktów (European Credit Transfer System, ECTS, znany również w Polsce pod swą skrótową nazwą) został po raz pierwszy wprowadzony jako przedsięwzięcie pilotażowe w 1989 r. w ramach programu Erasmus. Wówczas jego celem było ułatwienie uznawania okresów studiów odbywanych przez studentów za granicą poprzez transfer punktów. Jako system transferu punktów ECTS objął swym zasięgiem ponad 30 krajów i funkcjonuje już w ponad tysiącu uczelni.

ECTS został uznany za jeden z fundamentów Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego przez 40 krajów-sygnatariuszy Procesu Bolońskiego. Wiele krajów uchwaliło przepisy zobowiązujące uczelnie do wprowadzenia ECTS jako systemu akumulacji punktów, a inne kraje podążają obecnie w tym samym kierunku. W niektórych krajach stosowanie ECTS jest warunkiem uzyskania akredytacji. Podczas konferencji nt. transferu i akumulacji punktów, którą zorganizowało w Zurychu w październiku 2002 r. Europejskie Stowarzyszenie Uniwersyteckie (European University Association), potwierdzono, że ECTS odgrywa kluczową rolę w szkolnictwie wyższym. ECTS zajmie również istotne miejsce przy opracowywaniu Europejskiego Ramowego Opisu Kwalifikacji Zawodowych (European Qualifications Framework) i jego odpowiedników w poszczególnych krajach. Równocześnie systemy oparte na ECTS wprowadza się na innych kontynentach.

Prawidłowe stosowanie ECTS zależy od zaangażowania tysięcy osób pracujących z odpowiednią motywacją w uczelniach, które działają w bardzo odmiennych warunkach i kulturach.

ECTS to system ułatwiający zaliczanie okresu studiów odbytych przez studenta w uczelni zagranicznej przez jego uczelnię macierzystą. System ECTS został opracowany w ramach ówczesnego Programu Socrates - Erasmus. Od tego czasu system ECTS jest wdrażany przez coraz większą liczbę uczelni europejskich, a najszersze zastosowanie systemu obserwuje się w uczelniach uczestniczących w wymianie studentów Programu Socrates - Erasmus.

System ECTS stanowi kodeks sprawdzonych rozwiązań dotyczących uznawania (okresu) studiów. Jego podstawą jest przejrzystość programu studiów i zasad zaliczania zajęć. Uznawanie okresu studiów jest jednym z podstawowych warunków wyjazdów w ramach Programu Socrates - Erasmus. Oznacza to, że okres studiów odbytych za granicą (w tym egzaminy lub inne formy oceny) zastępuje porównywalny okres studiów w uczelni macierzystej, niezależnie od tego, że treść uzgodnionego programu studiów za granicą może się różnić od programu w uczelni macierzystej. System ECTS sam w sobie nie reguluje treści, struktury czy ekwiwalencji programów studiów, są to bowiem kwestie związane z jakością kształcenia, do których system ECTS się nie odnosi.

System ECTS gwarantuje przejrzystość zaliczania okresów studiów dzięki:

  • stosowaniu punktów ECTS przyporządkowanych przedmiotom (cyklom zajęć); podstawą przyporządkowania punktów jest nakład pracy wymagany od studenta w celu uzyskania zaliczenia z danego przedmiotu (cyklu zajęć); w systemie ECTS pełny rok akademicki odpowiada 60 punktom, semestr - 30 punktom, a trymestr - 20 punktom;
  • stosowaniu "Porozumienia o programie zajęć" (Learning Agreement) przygotowanego przed rozpoczęciem przez studenta okresu studiów za granicą i określającego program zajęć, w jakich ma uczestniczyć student oraz liczbę punktów ECTS, jaka będzie przyznana za ich zaliczenie; porozumienie obowiązuje wszystkie trzy strony, które są zobowiązane je podpisać: uczelnię macierzystą, uczelnię przyjmującą i studenta (do tego dokumentu często trzeba załączyć "Wykaz zaliczeń" opisujący dotychczasowy dorobek akademicki studenta w jego uczelni macierzystej);
  • stosowaniu "Wykazu zaliczeń" (Transcript of Records), w którym wymienione są wszystkie przedmioty (cykle zajęć) zaliczone przez studenta za granicą oraz przyporządkowana im liczba punktów ECTS. Wykaz zaliczeń wydaje uczelnia przyjmująca. Uczelnia macierzysta uznaje punkty uzyskane przez studenta w innych uczelniach w ten sposób, że punkty otrzymane za zaliczone przedmioty (cykle zajęć) zastępują punkty, które student uzyskałby w uczelni macierzystej w ciągu porównywalnego okresu studiów.

ECTS pozwala przedstawiać programy studiów w sposób czytelny i ułatwiający porównania. System ten można stosować w ramach wszystkich rodzajów studiów niezależnie od trybu, w jakim są prowadzone, oraz dla celów kształcenia przez całe życie. Służy on zarówno studentom odbywającym część studiów za granicą, jak i studentom odbywającym całość studiów w swej uczelni macierzystej, ponieważ może być stosowany dla celów akumulacji punktów w obrębie jednej uczelni oraz w celu transferu punktów z jednej uczelni do drugiej. ECTS ułatwia studentom mobilność między krajami, w obrębie krajów, miast i regionów, jak również przechodzenie z jednego rodzaju uczelni do uczelni innego rodzaju; obejmuje on również samodzielną naukę i doświadczenie nabyte w trakcie pracy zawodowej. Z tych względów dobrze już obecnie znany akronim "ECTS" oznacza obecnie "Europejski System Transferu i Akumulacji Punktów".

Drugim ważnym narzędziem zapewniającym przejrzystość, ściśle powiązanym z systemem ECTS, jest Suplement do Dyplomu.

Suplement do Dyplomu stanowi załącznik czy notę objaśniającą do dyplomu wydawanego przez uczelnię. W Suplemencie wyjaśnia się treść dyplomu, która jest często zrozumiała wyłącznie w danym kraju. Jeżeli w wypełnionym dokumencie uwzględni się wszystkie elementy, zawiera on wszelkie informacje niezbędne do rzetelnej oceny tytułu zawodowego/stopnia naukowego lub uzyskanych kwalifikacji.

Suplement powinien być wydawany wszystkim studentom każdego rodzaju studiów, w momencie ukończenia przez nich studiów, wraz z oficjalnym dyplomem, bezpłatnie i w jednym z powszechnie używanych języków europejskich.

W tym kontekście należy wspomnieć o inicjatywie Komisji Europejskiej pod nazwą EUROPASS. Komisja proponuje połączyć różne instrumenty mające zapewnić przejrzystość kwalifikacji w kształceniu zawodowym (jak np. Europejskie portfolio i Europejski wzór życiorysu) w jednolitą "Europejską ramową strukturę zapewniającą przejrzystość kwalifikacji i kompetencji", która obejmowałyby również Suplement do Dyplomu.

Każdy Suplement do Dyplomu powinien rozpoczynać się od preambuły w następującym brzmieniu:

"Niniejszy Suplement do Dyplomu jest oparty na modelu opracowanym przez Komisję Europejską, Radę Europy i UNESCO/CEPES. Ma on przedstawiać pełne i obiektywne informacje, które zwiększą "przejrzystość" i umożliwią rzetelne uznawanie kwalifikacji (dyplomów, tytułów zawodowych/stopni naukowych, świadectw itp.) w celu kontynuowania nauki i wykonywania pracy w kraju i za granicą. W Suplemencie przedstawia się rodzaj, poziom, kontekst, treści i status studiów odbytych i ukończonych przez osobę wymienioną w oryginalnym dyplomie, do którego załącza się niniejszy Suplement. Suplement nie powinien zawierać żadnych sądów wartościujących, stwierdzeń o równoważności ani sugestii dotyczących uznania. Odpowiednie informacje należy podać we wszystkich ośmiu działach Suplementu. W przypadku nie zamieszczenia informacji, należy wyjaśnić przyczyny ich braku."

Proces Boloński

Proces Boloński

Proces boloński został zapoczątkowany 19 czerwca 1999 roku, kiedy to ministrowie odpowiedzialni za szkolnictwo wyższe z 29 krajów Europy, podpisując Deklarację Bolońską, zobowiązali się do utworzenia do 2010 roku wspólnego Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (European Higher Education Area). Głównym celem przyświecającym sygnatariuszom Deklaracji było zintensyfikowanie europejskiej mobilności absolwentów szkół wyższych oraz poprawienie szans na zatrudnienie obywateli Europy na światowym rynku pracy, co przekładać się będzie na zwiększenie międzynarodowej konkurencyjności europejskich systemów szkolnictwa wyższego.

Postanowienia przyjęte przez ministrów edukacji uruchomiły proces zmian strukturalnych, programowych i organizacyjnych w systemach szkolnictwa wyższego państw - sygnatariuszy, który został nazwany Procesem Bolońskim. Proces ten jest zbieżny z procesami UE zmierzającymi do wzmocnienia europejskiej współpracy w dziedzinie szkolnictwa wyższego. Rozwinęły i określiły to decyzje podjęte na szczytach Rady Europejskiej w Lizbonie (2000), Sztokholmie (2001) i Barcelonie (2002), jak również na kolejnych spotkaniach Rady UE ds. Edukacji. W ciągu czterech lat od podpisania Deklaracji Bolońskiej liczba krajów uczestniczących w Procesie Bolońskim wzrosła z 29 do 40.

Proces Boloński łączy się z także z procesem tworzenia Europejskiej Przestrzeni Badawczej (European Research Area) i jest integralną częścią zmian mających doprowadzić do realizacji stworzonej przez władze Unii Europejskiej wizji Europy Wiedzy ( Europe of Knowledge) a w chwili obecnej w jego realizację zaangażowanych jest już ponad 40 państw.

Najnowsze plany dotyczące realizacji procesu bolońskiego zostały przedstawione w czasie ostatniego spotkania ministrów edukacji z krajów zaangażowanych w jego realizację w maju 2005 w Bergen. Więcej na ich temat można znaleźć na:

www.bologna-bergen2005.no

Więcej informacji:

    • Geneza, Cele, Uczestnicy (PDF)
    • Realizacja Procesu Bolońskiego (PDF)
    • Działania Uczelni w ramach Procesu Bolońskiego (PDF)
    • Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu
    • Sekretariat Procesu Bolońskiego
    • Konferencja Ministrów w Berlinie ww.bologna-berlin2003.de